Wij presenteren u een compact overzicht van onze financiële positie. Hierbij hebben wij als vertrekpunt genomen het dashboard financiële functie zoals voor de eerste keer gepresenteerd in de Kadernota 2013. Hierin zijn verschillende uitgangspunten geformuleerd om snel en compact inzicht te geven in financiële stabiliteit, weerbaarheid en flexibiliteit door middel van een dashboard. Hiervoor is een normenkader geformuleerd. Dit normenkader is uitgewerkt en leidt uiteindelijk tot een samenvattend beeld.

Samenvattend beeld dashboard financiële functie

De domeinen zijn te onderscheiden in:

Stabiliteit

Vermogen om planmatig, evenwichtig, solide, transparant en in overeenstemming met de wettelijke kaders financieel beleid voor te bereiden, uit te voeren en te beheren.

Flexibiliteit

Vermogen van de gemeente om zich snel te kunnen aanpassen aan veranderende omstandigheden

Weerbaarheid

Vermogen om voorziene (en onvoorziene) risico's op te kunnen vangen.

Voldoet

Behoeft nadrukkelijk aandacht

Zorgwekkend

Conclusie
De begroting is meerjarig sluitend. Invulling wordt gegeven aan de noodzakelijke ombuigingen. De weerbaarheid en flexibiliteit laten een verbetering zien.

Domeinen

2018

2019

2020

2021

Samenvattende toelichting

Stabiliteit

Met de uitkomsten van de kerntakendiscussie is een duidelijke stap gezet naar een structureel sluitende exploitatie.

De begroting 2018-2021 is structureel sluitend ervan uitgaande dat alle taakstellingen gerealiseerd worden.

Economisch herstel heeft positief bijdragen aan de financiële stabiliteit.

Flexibiliteit

De budgettaire begrotingspositie biedt beperkte mogelijkheden om het becijferde risicobeslag op te vangen.

Onze reserves zijn bestemd of beklemd. De Vrije investeringsreserve (VIR) behoeft nog steeds aandacht. De vrije inzetbaarheid is beperkt.

Met de verhoging van de algemene belastingen is de belastingheffing steeds meer beperkt. De belastingheffing is begrensd door het rijk (macro-norm) en maximum van 100% kostendekking (leges, afvalverwijdering en rioolbeheer).

Weerbaarheid

Het becijferde risicobeslag kan niet opgevangen worden vanuit de budgettaire begrotingspositie, maar wel door het weerstandsvermogen.

Ten behoeve van verliezen grondexploitatie is geen Algemene Bedrijfsreserve of voorziening voorhanden. De verliezen komen ten laste van het algemene weerstandsvermogen.  In 2019 worden er twee complexen met een voordelig saldo afgesloten.

De Vrije Investeringsreserve en de Vermogensreserve fluctureren sterk. Het verloop laat een afname van beide reserves zien tot bijna nihil.

De grondexploitatie laat door het afsluiten van een aantal complexen een lager risicobeslag zien. Het verloop van de grondexploitaties wordt voortdurend gemonitord.

De risico’s behorende bij de transities zijn nog niet voldoende inzichtelijk.

Uitwerking van het normenkader
Hieronder is het normenkader uitgewerkt voor de beoordeling zoals deze hiervoor is weergegeven.

Begrotingsevenwicht

2018

2019

2020

2021

Toelichting

S

* Structureel

De begroting is structureel materieel sluitend

S

* Incidenteel

Geen incidentele tekorten

F

* Flexibiliteit

De beïnvloedingsmarge op de budgetten is beperkt

S

* Ombuigen

Implementatie volgens planning. Incidenteel kan er sprake zijn van verlies

S

* Belastingdruk

Beweegt rond de gemiddeld landelijke belastingdruk

F

* Belastingcapaciteit (OZB)

Gelijk of beneden de macro-norm

S

* Materieel evenwicht

Lasten en baten zijn nagenoeg genomen in evenwicht

W

* Risicofunctie budget

De lopende begroting biedt een beperkte mogelijkheid voor het opvangen van risico's

Reserves

F

* Omvang

Ontwikkeling van de reserve positie beweegt rond 75% van de vergelijkbare gemeenten

S

* Aanwendbaarheid

Mede door de laatste ontwikkeling wordt een beperkter beslag gelegd op de VIR

S

* Investeringsfunctie

Door een versterking van de exploitatie wordt een beperkter beroep gedaan op het eigen vermogen

F

* Financieringsfunctie

De vaste activa zijn voor meer dan 60% gefinancierd met eigen vermogen

F

* Inkomensfunctie

Structureel op niveau

W

* Risicofunctie vermogen

Vanaf 2018 wordt verwacht dat de risico's afgedekt kunnen worden door het primaire weerstandsvermogen

Ratio's

2018

2019

2020

2021

Toelichting

S

* Solvabiliteit

Alleen in 2018 is de verhouding Eigen vermogen/Totaal vermogen nog iets lager (49 %) maar vanaf 2019 is deze groter dan 50 %

S

* Financieringsfunctie

Structureel wordt een financieringsoverschot op basis van de liquiditeitsbegroting verwacht

S

* Spreiding renterisico's

Onder de renterisiconorm

F

* Voldoen aan EMU-norm

Referentiewaarde is € 3 mln.

Voorzieningen

S

* Voldoen aan de verplichtingen

In de planperiode kan aan de onderhoudsverplichtingen voldaan worden

Grondexploitatie

S

* Strategische grondpositie

Voorraad (strategische) gronden blijft onder € 1 mln.

S

* In exploitatie genomen gronden

In exploitatie genomen gronden neemt volgens planning af

W

* Voorziene (niet afgedekte) risico's

Met de afname van de gronden in exploitatie nemen ook de risico's af

Het normenkader

Voldoet

Vraagt nadrukkelijk aandacht

Zorgwekkend

Begrotingsevenwicht

* Structureel

Begroting sluit meerjarig.

Ongedekt tekort is < € 0,5 mln.

Ongedekt tekort is > € 0,5 mln.

* Incidenteel

Geen incidentele tekorten.

Incidenteel tekort is < 1,0 mln.

Incidenteel tekort is > € 0,5 mln.

* Flexibiliteit

Ombuigingsmarge > 2% van de begroting

Ombuigingsmarge < 1% van de begroting

Ombuigingsmarge nagenoeg nihil

* Ombuigen

Implementatie volgens plan

Incidentele verliezen op ombuigingen

Structurele verliezen op ombuigen

* Belastingdruk

Gemiddeld of beneden gemiddeld

Bovengemiddeld incidenteel

Bovengemiddeld structureel

* Belastingcapaciteit (OZB)

Gelijk of beneden macro-norm

Boven macro-norm incidenteel

Boven macro-norm structureel

* Materieel evenwicht

Incidentele baten > incidentele lasten

Incidentele baten < incidentele lasten incidenteel

Incidentele baten < incidentele lasten structureel

* Risicofunctie budget

Risicobeslag uit budgetcapaciteit

< 50% risicobeslag uit budgetcapaciteit

< 25% risicobeslag uit budgetcapaciteit

Reserves

* Omvang

Ontwikkeling reserves > van de bench

Ontwikkeling reserves > 80% van de bench

Ontwikkeling reserves < 80% van de bench

* Aanwendbaarheid

Omvang reserves > 10% flexibel

Omvang reserves < 10% flexibel

Omvang reserves < 5% flexibel

* Investeringsfunctie

Omvang vrij inzetbare reserves jaar X+3 > € 5 mln.

Omvang vrij inzetbare reserves jaar X+3 < € 5 mln.

Omvang vrij inzetbare reserves jaar X+3 < € 1 mln.

* Financieringsfunctie

> 50% vaste activa gefinancierd met reserves

< 50% vaste activa gefinancierd met reserves

< 25% vaste activa gefinancierd met reserves

* Inkomensfunctie

Financieringssaldo structureel op niveau

Financieringssaldo incidenteel onder niveau

Financieringssaldo structureel onder niveau

* Risicofunctie vermogen

Beslag uit primair weerstandsvermogen

Beslag uit primair en secundair weerstandsvermogen

Beslag overstijgt weerstandsvermogen

Ratio's

* Solvabiliteit

Eigen vermogen / Totaal vermogen > 50%

Eigen vermogen / Totaal vermogen < 50%

Eigen vermogen / Totaal vermogen < 25%

* Financieringsfunctie

Structureel financieringsoverschot

Incidenteel financieringstekort

Structureel financieringstekort

* Spreiding renterisico's

Voldoen aan de renterisiconorm

Incidenteel niet voldoen aan de renterisiconorm

Structureel niet voldoen aan de renterisiconorm

* Voldoen aan EMU-norm

Beslag < dan EMU-norm

Beslag incidenteel > dan EMU-norm

Beslag structureel > dan EMU-norm

Voorzieningen

* Voldoen aan de verplichtingen

Dekking 100% inclusief beoogde kwaliteit

Dekking < 100%, bijsturen op kwaliteit

Dekking < 100, bijsturen op kwaliteit en beslag op algemene middelen

Grondexploitatie

* Strategische grondpositie

Voorraad < € 1 mln.

Voorraad > € 1 mln.

Voorraad < € 2 mln.

* In exploitatie genomen gronden

Voorraad < € 5 mln.

Voorraad < € 10 mln.

Voorraad > € 10 mln.

* Voorziene (niet afgedekte) risico's

< 10% gronden in exploitatie

> 10% gronden in exploitatie

> 25% gronden in exploitatie